Posiłek w stylu śródziemnomorskim: łosoś, kasza, ciecierzyca, warzywa, orzechy i oliwa

Dieta w menopauzie – NCEŻ publikuje zalecenia. Co jeść, aby zadbać o zdrowie i wagę?

19 października 2026 r. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) opublikowało zalecenia dotyczące żywienia w menopauzie. Eksperci wskazują na dietę opartą na warzywach, pełnych ziarnach, roślinach strączkowych, rybach i oliwie. Nie chodzi o „dietę hormonalną” ani cudowny suplement, lecz o sposób jedzenia, który wspiera zdrowie kości, serca i kontrolę masy ciała.

Dlaczego dieta w menopauzie ma znaczenie?

W okresie okołomenopauzalnym zmiany hormonalne mogą sprzyjać odkładaniu tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha i pogarszać profil metaboliczny. Jednocześnie z wiekiem zwiększa się znaczenie profilaktyki osteoporozy i utraty masy mięśniowej. NCEŻ zwraca uwagę, że sposób żywienia, aktywność fizyczna i sen mogą poprawiać ogólny stan zdrowia, choć sama dieta nie zastąpi leczenia uciążliwych objawów menopauzy.

Co konkretnie zaleca NCEŻ?

  • Co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie, z przewagą warzyw. W codziennym menu sprawdzą się pomidory, warzywa liściaste, papryka, jagody czy sezonowe warzywa korzeniowe.
  • Pełnoziarniste produkty zbożowe jako element większości posiłków: owsianka, kasza, pieczywo razowe, ryż brązowy. Na stronie porównujemy także ryż biały i brązowy.
  • Źródło białka w każdym głównym posiłku – np. ryby, jajka, nabiał, chude mięso lub strączki.
  • Naturalne produkty mleczne: w zaleceniach wskazano dwie porcje dziennie, najlepiej fermentowane, bez dosładzania. W razie ich wykluczenia warto zaplanować inne źródła wapnia – zobacz źródła wapnia w diecie.
  • Tłuszcze roślinne, w szczególności oliwa, orzechy, pestki, zamiast częstego sięgania po tłuste mięsa, masło i wysokoprzetworzone przekąski.
  • Regularność i nawodnienie – NCEŻ proponuje posiłki mniej więcej co 3–4 godziny i co najmniej 1,5–2 l płynów dziennie, przy indywidualnym dostosowaniu do potrzeb.

Jak może wyglądać jeden dzień jedzenia?

Praktyczny przykład, a nie gotowa dieta o wyliczonej kaloryczności:

  • Śniadanie: owsianka na jogurcie naturalnym z malinami, orzechami i siemieniem lnianym.
  • Obiad: łosoś z kaszą i dużą porcją warzyw skropionych oliwą.
  • Kolacja: sałatka z ciecierzycą, pomidorami, liśćmi sałaty, ogórkiem i pełnoziarnistym pieczywem.

Wielkość porcji powinna zależeć od indywidualnego zapotrzebowania, aktywności i stanu zdrowia. Kobieta w menopauzie nie musi automatycznie jeść „jak najmniej”. Zbyt restrykcyjne ograniczanie kalorii może utrudnić pokrycie zapotrzebowania na białko i składniki mineralne.

Wapń, witamina D i suplementy: co zyskuje na znaczeniu?

NCEŻ przypomina o znaczeniu wapnia i witaminy D dla zdrowia kości. Witamina D bywa trudna do dostarczenia w wystarczającej ilości z samej diety, dlatego jej suplementację warto dostosować do wieku, stanu zdrowia i aktualnych zaleceń. Nie oznacza to, że większe dawki pomagają szybciej schudnąć – omawiamy to osobno w tekście czy witamina D wspomaga odchudzanie?.

Podobnie z preparatami na objawy menopauzy: „naturalny” skład nie oznacza automatycznie potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwa. W przypadku chorób przewlekłych lub przyjmowania leków suplementację należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Nie tylko jedzenie: ruch ma znaczenie

Spacery i inne aktywności aerobowe wspierają zdrowie sercowo-naczyniowe, natomiast ćwiczenia oporowe pomagają zachować siłę i masę mięśniową. Jeśli dopiero wracasz do aktywności, warto zacząć od regularnych, osiągalnych sesji. Jako uzupełnienie można rozważyć zajęcia takie jak pilates, pamiętając, że ćwiczenia poprawiające siłę kości i mięśni powinny być dobrane do możliwości i stanu zdrowia.

Co jest najważniejsze z nowych zaleceń?

Najbardziej praktyczny wniosek brzmi: nie trzeba kupować osobnych produktów „na menopauzę”. Dobrze ułożony, różnorodny jadłospis z warzywami, pełnymi ziarnami, białkiem i zdrowymi tłuszczami może być lepszym punktem wyjścia niż restrykcyjna dieta czy przypadkowa suplementacja. Przy szybkim przyroście masy ciała, nasilonych objawach albo podejrzeniu niedoborów warto skonsultować się ze specjalistą.

Wrocław – lokalne wydarzenie: 21 listopada odbędzie się również bezpłatna konferencja „Zdrowie kobiety na każdym etapie życia”. W zapowiedzi przewidziano m.in. temat menopauzy, aktywności fizycznej i profilaktyki. Sprawdź miejsce i zasady zapisów.

Źródło: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, „Zalecenia żywieniowe w menopauzie”, 19.10.2026. Na stronie NCEŻ udostępniono także bezpłatny materiał do pobrania.